Najnowsze wpisy:

Deszczowa Praga / 1.02.2013

Oto obiecane wcześniej zdjęcia z deszczowej Pragi :) W lutym 2012 spędziliśm... >>

Gdy nie dopisze pogoda... / 25.01.2013

Zdjęcia wykonane na urlopie, w czasie którego brakowało słońca, nie muszą ... >>

Biel w balansie / 18.01.2013

Balans bieli to jedno z istotniejszych ustawień aparatu, które ma wpływ na ko... >>

2012

27

gru

Kilka słów o czerni i bieli

Oto dwa czarno-białe zdjęcia z identycznym kadrem. Zdjęcie po lewej jest „płaskie” i mało kontrastowe, brakuje na nim intensywnej czerni i bieli. Po prawej natomiast kontrast jest większy, dzięki czemu zdjęcie zyskuje na dynamice. Jak to osiągnąć?

bw01

Ten poradnik jest dobrym pretekstem, by przed rozpoczęciem przygody z fotografią i obróbką zdjęć poznać kilka faktów dotyczących sposobu, w jaki oko ludzkie „przetwarza” docierający do niego obraz. Nie zamierzam tutaj zanudzać szczegółami technicznymi, omówimy jedynie kilka podstawowych zagadnień, które pozwolą na bardziej świadome manipulowanie obrazem.

Jak rozróżniamy kolory?

Jak być może pamiętacie z lekcji biologii, w siatkówce ludzkiego oka znajdują się dwa rodzaje „czujników” – pręciki i czopki. Te pierwsze odpowiadają za postrzeganie kształtów i ruchu, drugie natomiast umożliwiają widzenie kolorów. Pręcików jest dużo więcej niż czopków, dlatego też w ciemności dostrzegamy głównie kształty, a słaba wrażliwość oka na kolory znalazła wyraz w powiedzeniu, że „nocą wszystkie koty są czarne”. Jest w tym sporo racji, bo choć nie jesteśmy w stanie określić umaszczenia, nasz mózg bezbłędnie interpretuje sylwetkę i wiemy, że widzimy kota. Podobnie jest w przypadku zdjęć pozbawionych informacji o kolorach, a więc czarno-białych. Takie zdjęcia są jedynie zapisem informacji o jasności poszczególnych punktów w obrazie i to wystarcza, by nasz mózg rozpoznał na zdjęciu powyżej karuzelę nad morzem.

A jak odtwarzamy obrazy na ekranie komputera?

Tu sprawa nieco bardziej się komplikuje. Każdy piksel widoczny na ekranie zapisany jest bowiem jako suma trzech składowych (zwanych kanałami): czerwonej (R), zielonej (G) i niebieskiej (B), odpowiadającym trzem rodzajom czopków, w jakie wyposażone są nasze oczy. Pojedynczy piksel reprezentowany jest zatem jako ciąg trzech liczb, proporcjonalnych do „natężenia” poszczególnych barw. Kolory pośrednie powstają przez mieszanie, w szczególności kolor biały jest sumą wszystkich składowych R, G, B. Zamiana obrazu na czarno-biały odbywa się zatem poprzez pozostawienie informacji jedynie o jasności danego piksela – wówczas na wszystkich trzech kanałach zapisana jest ta sama wartość. Zamiana wydaje się więc technicznie prosta – nie jest wszakże problemem „zgubienie” części informacji na przykład poprzez zapis maksymalnej wartości spośród R, G i B na wszystkich kanałach. Kłopot jednak w tym, że czopki ludzkiego oka nie są jednakowo wrażliwe na wszystkie barwy (najwięcej mamy receptorów reagujących na światło zielone, najmniej na niebieskie), co należy uwzględnić przy desaturacji. W przeciwnym razie obraz będzie wydawał się nienaturalny. Kluczem do uzyskania dużego kontrastu w obrazie czarno-białym jest zatem modyfikacja proporcji, w jakich pobierana jest informacja z każdego z kanałów R, G, B. Standardowe funkcje wbudowane w programy graficzne ustawiają te proporcje zazwyczaj jako około 60% dla koloru zielonego, około 30% czerwonego i około 10% niebieskiego. W dalszej części artykułu znajdziemy sposób, by te wartości zmienić.

Jak uzyskać obraz czarno biały o dużej dynamice?

Alternatywą dla photoshop’owych funkcji „Desaturate” lub „Grayscale”, które tworzą „płaskie”, czarno-białe obrazy (takie, jak ten w powyższym przykładzie po lewej stronie), jest narzędzie „Channel mixer” (mieszanie kanałów) dostępne w menu Image > Adjustments > Channel Mixer.

bw02

Pozwala ono na wspomnianą wcześniej zmianę proporcji, w jakich pobierane są informacje z kanałów R, G i B. W oknie, które się pojawi zaznaczamy u dołu opcję „Monochrome”, by utracić informację o kolorach oraz ustawiamy suwaki tak, by uzyskać zadowalający efekt. Z mojego doświadczenia wynika, że ciekawe efekty uzyskuje się zmieniając silnie proporcje między kanałem zielonym a niebieskim, oraz przyciemniając jednocześnie obraz za pomocą suwaka „Constant” (jak na obrazku poniżej), choć oczywiście jest to sprawa indywidualnych preferencji. Zachęcam zatem do eksperymentów.

bw03

Jeszcze jedna uwaga odnośnie pozycji „Total”. Jeżeli, tak jak na obrazku powyżej, pojawi się przy niej wykrzyknik, oznacza to, że proporcje są ustawione tak, że suma przekracza 100%. To oczywiście jest możliwe z technicznego punktu widzenia, należy jednak zwrócić uwagę, że na zdjęciu pojawią się przepalenia (czyli utracimy szczegóły w jasnych częściach obrazu). Podobnie, zbyt niska wartość „Total” będzie skutkować niedoświetleniem zdjęcia.

Komentarze:

Dodaj komentarz: