Najnowsze wpisy:

Deszczowa Praga / 1.02.2013

Oto obiecane wcześniej zdjęcia z deszczowej Pragi :) W lutym 2012 spędziliśm... >>

Gdy nie dopisze pogoda... / 25.01.2013

Zdjęcia wykonane na urlopie, w czasie którego brakowało słońca, nie muszą ... >>

Biel w balansie / 18.01.2013

Balans bieli to jedno z istotniejszych ustawień aparatu, które ma wpływ na ko... >>

2013

04

sty

Prawidłowe doświetlenie

Naciskając spust migawki warto pamiętać, że o jakości zdjęcia decyduje nie tylko tematyka i kompozycja, ale istotne są również szczegóły techniczne, takie jak głębia ostrości, balans bieli, czy prawidłowa ekspozycja. Dziś zajmiemy się tą ostatnią.

Pod pojęciem prawidłowej ekspozycji rozumiemy najczęściej dobre odzwierciedlenie szczegółów zarówno w ciemnych, jak i jasnych partiach obrazu. Dobrze widać to na poniższym przykładzie zdjęcia przedstawiającego fragment pól herbacianych na Sri Lance.

ekspoyzcja1

Zdjęcie po lewej ma wprawdzie intensywniejszą kolorystykę, jednak najciemniejsze jego obszary (np. zacienione strony krzewów herbacianych) zlewają się w jedną, idealnie czarną plamę. A przecież, jak widać po prawej stronie, w cieniu krzewów na brązowej ziemi znajdują się jeszcze np. kamienie, które całkowicie zniknęły na zdjęciu po lewej. Lewa fotografia nie jest zatem dobra pod względem technicznym mimo, że w pierwszym odruchu bardziej przyciąga wzrok, ze względu na intensywność (nasycenie) kolorów. Nasycenie można jednak w bardzo prosty sposób poprawić w programie graficznym i nie powinniśmy ulegać pokusie przyciemniania zdjęć w tym właśnie celu. Jeżeli nasz aparat zapisuje obrazy w formacie jpg, to utraconych szczegółów fotografii nie da się odzyskać z pliku, jaki zostanie zapisany na karcie pamięci aparatu. Nawet, jeśli mamy do dyspozycji najbardziej zaawansowane narzędzia do obróbki graficznej, takie jak Photoshop.

Na poniższej ilustracji sytuacja jest z kolei przeciwna – tracimy szczegóły w najjaśniejszych obszarach zdjęcia, lub, używając fachowej terminologii – zdjęcie jest prześwietlone.

ekspoyzcja2

Jak sprawdzić prawidłowość ekspozycji od razu po zrobieniu zdjęcia?

Z pomocą przychodzi nam histogram, dostępny coraz częściej także w prostszych aparatach kompaktowych. Histogram to nic innego, jak wykres słupkowy obrazujący informację o tym, ile jest punktów o danej jasności w całym obrazie.  Oto przykład histogramu (tutaj akurat wyświetlonego w Photoshopie za pomocą narzędzia Image > Adjustments > Levels):

ekspoyzcja3

Na osi poziomej oznaczonych jest 255 poziomów jasności (zero reprezentuje w tym wypadku kolor czarny, 255 biały), wysokość słupków (które w większości przypadków zlewają się ze sobą tworząc jeden kształt, jak to widać powyżej) odpowiada ilości pikseli o danej jasności w oglądanym obrazie. W powyższym przykładzie histogram ma prawidłowy kształt, o czym świadczą między innymi te główne cechy:

  • histogram opada ku brzegom – bardzo mało jest punktów idealnie czarnych (tych odpowiadających zeru na osi poziomej) oraz idealnie białych (255 na osi poziomej)
  • histogram zajmuje cały przedział pomiędzy zerem a 255 na osi poziomej - oznacza to, że, mówiąc w skrócie wykorzystaliśmy do maksimum możliwości aparatu i nie straciliśmy zbyt wielu szczegółów ani w zakresie ciemnych tonów, ani w zakresie tonów jasnych.

Przyjrzyjmy się zatem jeszcze histogramom zdjęć z wcześniejszych przykładów. Oto histogram zdjęcia niedoświetlonego:

ekspoyzcja4

Zajmuje wprawdzie, tak jak poprzedni, cały zakres tonalny od 0 do 255, jednak widać wyraźnie, że jest „obcięty” z lewej strony, od strony zera. To oznacza, że nie udało się zapisać wszystkich szczegółów w najciemniejszych miejscach i powinniśmy dokonać korekty ekspozycji, np. o +0,3 EV, choć w tym wypadku, gdy histogram na brzegu wyraźnie zmierza ku górze,taka wartość może być niewystarczająca.

Analogicznie wygląda sytuacja w przypadku histogramu zdjęcia prześwietlonego, choć tutaj korekta będzie wymagała ustawienia ujemnej wartości, np. -0.3 EV:

ekspoyzcja5

Nie w każdych warunkach uda się jednak „zapełnić” całą szerokość histogramu. Tutaj przychodzą z pomocą narzędzia obróbki graficznej, w którym możemy ten histogram „rozciągnąć”, co powinno poprawić kontrast i kolorystykę zdjęcia. Należy jednak pamiętać, że w przypadku skompresowanych obrazów (a z takimi mamy do czynienia, jeżeli nasz aparat zapisuje zrobione zdjęcia w postaci plików jpg) takie rozciągnięcie histogramu nie spowoduje pojawienia się dodatkowych szczegółów obrazu w głębokich cieniach i silnie oświetlonych partiach fotografii. Zabieg ten ma na celu jedynie pogłębienie czerni i rozjaśnienie bieli.

 

 

Komentarze:

Dodaj komentarz: